ఈ రోజుల్లో మన ఫైనాన్షియల్ జీవితంలో CIBIL Score అనేది చాలా కీలకమైన పాత్ర పోషిస్తోంది. ఇల్లు కొనాలన్నా, బైక్ లేదా కారు తీసుకోవాలన్నా, పిల్లల చదువు కోసం లోన్ కావాలన్నా — ఏ బ్యాంక్ దగ్గరకు వెళ్లినా మొదట అడిగేది ఒక్కటే: “మీ CIBIL Score ఎంత?”. కానీ ఆశ్చర్యకరమైన విషయం ఏమిటంటే, చాలామందికి CIBIL Score అంటే ఏమిటో, అది ఎలా పనిచేస్తుందో స్పష్టంగా తెలియదు.
కొంతమంది లోన్ రిజెక్ట్ అయినప్పుడు లేదా క్రెడిట్ కార్డ్ అప్లికేషన్ తిరస్కరించబడినప్పుడు మాత్రమే CIBIL Score గురించి ఆలోచించడం మొదలుపెడతారు. అప్పటికే స్కోర్ తక్కువగా ఉండటం వల్ల సమస్యలు ఎదురవుతాయి. నిజానికి, మనకు తెలియకుండానే చేసిన చిన్న చిన్న తప్పులు — EMI లేట్గా చెల్లించడం, క్రెడిట్ కార్డ్ బిల్లులు మిస్ చేయడం, ఒకేసారి ఎక్కువ లోన్లు అప్లై చేయడం — ఇవన్నీ కలిసి మన CIBIL Scoreను తగ్గిస్తాయి.
CIBIL Score తక్కువగా ఉంటే కేవలం లోన్ రాకపోవడం మాత్రమే కాదు, ఎక్కువ వడ్డీ రేట్లు, అదనపు షరతులు, భవిష్యత్ ఫైనాన్షియల్ ప్లాన్స్ డిస్టర్బ్ అవ్వడం వంటి అనేక నష్టాలు ఎదురవుతాయి. అందుకే CIBIL Score గురించి ముందే అవగాహన ఉండటం చాలా అవసరం.
CIBIL Score అంటే ఏమిటి?, అది ఎలా నిర్ణయించబడుతుంది?, అలాగే CIBIL Score తక్కువగా ఉంటే ఏ ఏ నష్టాలు వస్తాయి? అన్న విషయాలను సింపుల్ తెలుగు భాషలో, పూర్తి వివరాలతో తెలుసుకుంటారు. ఫైనాన్షియల్ ప్లానింగ్ సరిగ్గా చేసుకోవాలనుకునే ప్రతి ఒక్కరికీ ఈ సమాచారం తప్పక ఉపయోగపడుతుంది.
CIBIL Score అంటే ఏమిటి?
CIBIL Score అనేది మీ ఫైనాన్షియల్ నమ్మకాన్ని చూపించే ఒక ముఖ్యమైన సంఖ్య. మీరు గతంలో తీసుకున్న లోన్లు, ఉపయోగించిన క్రెడిట్ కార్డులు, EMIలను సమయానికి చెల్లించారా లేదా అనే విషయాలన్నింటినీ ఆధారంగా ఈ స్కోర్ నిర్ణయించబడుతుంది. అంటే, మీరు బ్యాంకులకు ఎంతవరకు నమ్మకమైన కస్టమర్ అనేదాన్ని CIBIL Score స్పష్టంగా చూపిస్తుంది.
ఈ స్కోర్ను TransUnion CIBIL అనే సంస్థ తయారు చేస్తుంది. CIBIL Score సాధారణంగా 300 నుంచి 900 మధ్యలో ఉంటుంది. స్కోర్ 750 పైగా ఉంటే మంచి స్కోర్గా పరిగణిస్తారు. 800 పైగా ఉంటే చాలా మంచి స్కోర్గా భావిస్తారు. అయితే 600 కంటే తక్కువ స్కోర్ ఉంటే అది తక్కువ CIBIL Scoreగా గుర్తిస్తారు. స్కోర్ ఎక్కువగా ఉన్నవారిని బ్యాంకులు నమ్మకమైన కస్టమర్లుగా చూస్తాయి.
CIBIL Score ఎలా పెంచుకోవాలి?
1. EMIలు మరియు బిల్లులు సమయానికి చెల్లించండి
మీరు తీసుకున్న అన్ని లోన్ల EMIలు మరియు క్రెడిట్ కార్డ్ బిల్లులను టైమ్కు చెల్లించడం అత్యంత ముఖ్యమైన విషయం. ఒక్కసారి లేట్ అయినా అది మీ CIBIL Reportలో నమోదు అవుతుంది. రెగ్యులర్గా సమయానికి చెల్లిస్తే స్కోర్ క్రమంగా మెరుగుపడుతుంది.
2. క్రెడిట్ కార్డ్ లిమిట్ మొత్తాన్ని వాడొద్దు
మీ క్రెడిట్ కార్డ్ లిమిట్లో 30% లోపే వినియోగించడం మంచిది. ఉదాహరణకు ₹1 లక్ష లిమిట్ ఉంటే ₹30,000 వరకు మాత్రమే వాడితే పాజిటివ్గా ఉంటుంది. మొత్తం లిమిట్ వాడటం స్కోర్ను తగ్గిస్తుంది.
3. ఒకేసారి ఎక్కువ లోన్లు అప్లై చేయకండి
ప్రతి లోన్ లేదా కార్డ్ అప్లికేషన్ మీ రిపోర్ట్లో inquiryగా కనిపిస్తుంది. ఎక్కువ inquiries ఉంటే బ్యాంకులు రిస్క్గా భావిస్తాయి. అవసరం ఉన్నప్పుడు మాత్రమే అప్లై చేయాలి.
4. పాత క్రెడిట్ కార్డ్ వెంటనే క్లోజ్ చేయకండి
పాత కార్డ్ మీ క్రెడిట్ హిస్టరీని బలంగా చూపిస్తుంది. దాన్ని సరిగా ఉపయోగిస్తూ బిల్లులు టైమ్కు చెల్లిస్తే స్కోర్ మెరుగుపడుతుంది.
5. CIBIL Reportలో ఎర్రర్స్ చెక్ చేయండి
కొన్నిసార్లు తప్పు వివరాలు నమోదు అవుతాయి. మీరు చెల్లించిన EMIని లేట్గా చూపించే అవకాశం ఉంటుంది. ఇలాంటి సందర్భాల్లో TransUnion CIBIL వెబ్సైట్లో డిస్ప్యూట్ రైజ్ చేసి సరిచేయించుకోవచ్చు.
6. Secured Credit Card ఉపయోగించండి
స్కోర్ చాలా తక్కువగా ఉంటే FD ఆధారంగా ఇచ్చే Secured Credit Card తీసుకుని రెగ్యులర్గా ఉపయోగించి టైమ్కు చెల్లిస్తే స్కోర్ క్రమంగా పెరుగుతుంది.
7. Loan Settlement చేయడం తప్పించండి
లోన్ మొత్తాన్ని పూర్తిగా చెల్లించకుండా సెటిల్ చేయడం స్కోర్పై నెగటివ్ ప్రభావం చూపుతుంది. సాధ్యమైనంత వరకు పూర్తి మొత్తంలో క్లోజ్ చేయడం మంచిది.
స్కోర్ ఎంతకాలంలో పెరుగుతుంది?
సాధారణంగా 3 నుండి 6 నెలల్లో మార్పు కనిపించవచ్చు. 6 నుండి 12 నెలల పాటు క్రమశిక్షణగా చెల్లింపులు చేస్తే మంచి మెరుగుదల వస్తుంది.
See Also: Google Pay / PhonePe స్కామ్లను గుర్తించే విధానం
తక్కువ CIBIL Score వల్ల నష్టాలు
1. లోన్ తిరస్కరణ
మీ CIBIL Score 600 కంటే తక్కువగా ఉంటే పర్సనల్ లోన్, హోమ్ లోన్, కార్ లేదా బైక్ లోన్ వంటి లోన్లను బ్యాంకులు తిరస్కరించే అవకాశం ఎక్కువగా ఉంటుంది. ఆదాయం బాగున్నా కూడా కేవలం తక్కువ స్కోర్ కారణంగా లోన్ రాకపోవచ్చు.
2. ఎక్కువ వడ్డీ రేటు
కొన్ని బ్యాంకులు తక్కువ CIBIL Score ఉన్నవారికి లోన్ ఇస్తాయి కానీ వడ్డీ రేటు చాలా ఎక్కువగా ఉంటుంది. అదనపు ఛార్జీలు కూడా విధిస్తారు. దీని వల్ల నెలవారీ EMI భారం పెరుగుతుంది మరియు మొత్తం లోన్ ఖర్చు ఎక్కువ అవుతుంది.
3. క్రెడిట్ కార్డ్ అప్లికేషన్ రిజెక్ట్
తక్కువ CIBIL Score ఉన్నవారికి కొత్త క్రెడిట్ కార్డ్ అప్లికేషన్లు రిజెక్ట్ అవుతాయి. ఇప్పటికే కార్డ్ ఉన్నా, దాని లిమిట్ పెంచేందుకు బ్యాంకులు ఒప్పుకోవు. కొన్ని సందర్భాల్లో రిస్క్గా భావిస్తే ఉన్న కార్డ్ను కూడా బ్లాక్ చేయవచ్చు.
4. లోన్ అప్రూవల్ ఆలస్యం
స్కోర్ తక్కువగా ఉన్నవారిని బ్యాంకులు ఎక్కువగా పరిశీలిస్తాయి. అదనపు డాక్యుమెంట్లు అడుగుతారు లేదా గ్యారంటర్ తీసుకురావాలని చెబుతారు. దీని వల్ల లోన్ అప్రూవల్ ప్రక్రియ చాలా ఆలస్యం అవుతుంది.
5. ఫైనాన్షియల్ ప్లాన్లు డిస్టర్బ్ అవుతాయి
ఇల్లు కొనడం, పిల్లల చదువు కోసం లోన్ తీసుకోవడం, బిజినెస్ ప్రారంభించడం వంటి ముఖ్యమైన ఫైనాన్షియల్ లక్ష్యాలు తక్కువ CIBIL Score వల్ల ఆలస్యం కావచ్చు లేదా పూర్తిగా నిలిచిపోవచ్చు.
6. బ్యాంకుల నమ్మకం తగ్గుతుంది
తక్కువ స్కోర్ ఉన్నవారిపై బ్యాంకుల దృష్టిలో నమ్మకం తగ్గుతుంది. మీరు EMIలను సరిగా చెల్లించలేదని, ఫైనాన్షియల్ డిసిప్లిన్ లేదని నెగటివ్ ఇమేజ్ ఏర్పడుతుంది. దీని ప్రభావం భవిష్యత్తు లోన్ అప్లికేషన్లపై కూడా పడుతుంది.
See Also:Credit Card సరిగ్గా వాడకపోతే వచ్చే నష్టాలు
బ్యాంకులు CIBIL Score ఎందుకు చూస్తాయి?
బ్యాంక్ మీకు లోన్ ఇచ్చినప్పుడు, మీరు ఆ డబ్బును తిరిగి సకాలంలో చెల్లిస్తారా లేదా అన్నదే వాళ్లకు ముఖ్యమైన విషయం. ఆ రిస్క్ను అంచనా వేయడానికి బ్యాంకులు CIBIL Scoreను ఉపయోగిస్తాయి. మీ స్కోర్ ఎక్కువగా ఉంటే లోన్ తిరిగి చెల్లించే అవకాశం ఎక్కువగా ఉందని బ్యాంకులు భావిస్తాయి. అదే స్కోర్ తక్కువగా ఉంటే, మీరు రిస్క్ ఉన్న కస్టమర్గా కనిపిస్తారు. అందుకే లోన్ ఇవ్వాలా వద్దా అనే నిర్ణయం CIBIL Score ఆధారంగా తీసుకుంటారు.